پــیـــام آور آریـــایــی

اهورامزدا ، خدای یکتا

webariabod — Wed, 20 Aug 2008 08:17:18 GMT

اهورامزدا ، خدای یکتا

آفریننده جهان هستی به زبان نیاکان ما ، اهورامزدا خوانده می شد . این واژه از سه بخش " اهورا" به چم هستی بخش "مز" بسیار و " دا" دانا ، ساخته شده است . که در مجموع " هستی بخش دانا " معنی می دهد . همان خدای یکتایی که در تمام دین ها به نامهای گوناگون خوانده می شود . و به گفته دکتر والا :

"اهورامزدای ایرانیان با یهوه یهودیان و گاد مسیحیان و الله عربها ، که یکتا آفریننده این جهان و آن جهان و نصیب خیر و شر ، بسته به فضل و عنایت اوست یکی است . اوست آنکه هیچ کس را در هیچ نیرویی مخالف با قدرت مطلقه او نیست . اوست یکتایی که کسی در سلطنت کامله اش شرکت نداشته است ."

پیش از برگزیدگی زرتشت به پیام آوری مردم به خدایان گوناگون باور داشتند و برای آب و آتش و ماه و عناصر دیگر که به نظرشان با شکوه و مفید بود . خدایان مهربان و سود رسان قائل بودند و در برابر آنان ستایش می کردند و نیز برای سایر نیروهای خطر آفرین جهان مانند تندر و آذرخش و بلاهای طبیعت که از آنها در رنج و گزند بودند ، خدای خشم آلود و قهار و جبار می انگاشتند و برای فروکش خشم آنان لابه و زاری میکردند و فدیه و قربانی می دادند تا اینکه برای نخستین بار در جهان ، پیام آوری از نژاد آریا با آوردن دین پاک یکتا پرستی و وعده به روز رستاخیز مردم را از پرستش خدایان بیشمار به پرستش خدای یکتا فرا خواند و بر تمامی رب النوع ها داغ باطل نهاد و در کمال آزادگی فرمود :

" آنچه در بالا و پایین است همه را یک خدا آفریده که اهورا مزدا نام دارد . خدای جهان و جهانیان به دور از شریک و نظیر است و جزء او کسی شایسته ستایش نمی باشد . "

" ... و تنها اهورامزدا است که کیفر کارهای مردمان را در گذشته و حال و آینده به درستی خواهد داد چه او برای هر کار نیک یا بدی پاداش و سزایی مقرر داشته ، حساب همه کارها را در روز واپسین منظور خواهد داشت . " ( گاتها – هات 31 بند 15 – 14 )

" ... وبرای رسیدن به خوشبختی و بخشایش اهورایی باید همگی شما ای خویشان و همکاران و همچنین شما ای دروغپرستان ( مشرکان ) رو به سوی خدای یکتا آورید ."

پروردگارا بشود که ما همه پیام آور پیغام تو باشیم و کسانی که دشمن راه و نام تو هستند از خود دور نگه داریم . "

و آنگاه در گاتهای هات 31 بند 8 می فرماید :

" ای مزدا هنگامی که تو را با نیروی خرد و اندیشه ژرف جستجو کردم و با دیده دل به تو نگریستم دریافتم که تویی سر آغاز و سر انجام همه چیز و تویی سرچشمه خرد و اندیشه و تویی آفریننده راستی و پاکی و تویی داور دادگر همه مردمان ..."

" آنگاه تو را مقدس شناختم ای اهورا مزدا که تو را سرآغاز و سرانجام همه چیز دانستم و دریافتم که تو از روز ازل نتیجه و بازتاب هر گفتار و کردار نیک را مقرر فرمودی و داوری تو پیوسته بر این اصل است که بدی بهره بدان و نیکی پاداش نیکان است تا روز واپسین "

بدین وسیله آیین یکتاپرستی برای نخستین بار در جهان ظاهر شد و سنگ پایه ی دیگر تعالیم گردید .

و همانگونه که پروفسور دومزین معتقد است :

" زرتشت به حق نخستین معلمی است که به تبلیغ توحید و عظمت خداوندی پرداخته و به خدای واحد و قادری که کبریای او بیش از خدایان کیشهای دیگر است باور دارد و از پروردگار واحدی به نام ( خداوند خرد) نام می برد ."

(ماهنامه کتیبه –شماره 153 سال1384 شادی آریابد)

فرهنگ پرمایه ایرانی

webariabod — Fri, 15 Aug 2008 15:05:18 GMT

فرهنگ پرمایه ایرانی چیست ؟

سخن گفتن پیرامون فرهنگ ایرانی بسیار سنگین و دشوار است . زیرا که پشتوانه این فرهنگ چندین هزار ساله , مملو از تجربیات و فراز و نشیبهای گوناگون است که اگر ما بتوانیم آن را گسترش و پرورش دهیم و با روزگار امروز مدرنش کنیم ملت ما نه تنها یکی از خوشبخت ترین ملتهای جهان می شود بلکه میتواند دیگر کشورهای گیتی که حیاتشان به چندین صده هم نمی رسد را سیراب نماید . گستره این فرهنگ کهن امروزه با وجود مرزهای غیر واقعی شامل کشورهای تازه استقلال یافته : تاجیکستان , ازبکستان , ترکمنستان , آذربایجان , ارمنستان , داغستان , کردستانات , افغانستان , پاکستان , عراق و بحرین می باشد . امید بسیار داریم که فرزندان برومند این سرزمین با تمام نیرو این فرهنگ را احیا کنند و باردیگر نه تنها در ایران کنونی بلکه در تمامی سرزمینهای ایرانی اطراف ما که با مرزهای غیر واقعی , بی کفایتی و توطئه های استعمارگران جدا شده اند نیز گسترش دهند . "فرهنگ هفت هزار ساله ایرانی را امروز میتوان به مانند یک صندوقچه ای کهن تشبیه کرد که در گوشه ای از خانه ما ( ایران ) قرار گرفته است و ما ( نسل امروز ) بهره لازم از آن نمی بریم" . گنجینه ای که گرد و غبار هزاران ساله بر روی آن نشسته است و جوانان ما امروز دست به دامان فرهنگ ضد فرهنگی غرب شده اند . البته درست است که ما تا به امروز از این گنجینه کهن بهره کافی را نبرده ایم ولی از جهات دیگر میتوان اینگونه برداشت کرد که همین فرهنگ بوده است که ما را تا به امروز مستحکم و زنده نگاه داشته است . تمدنهای بزرگ مصر , آشور , بابل , سومر و . . . همگی از دید زمانی در ردیف تمدن ایران قرار داشته اند و همگی روزگاری بسیار نیرومند بوده اند . ولی به راستی چه شد که همگی فرو ریختند و تنها ایران و تمدن و فرهنگ ایرانی در منطقه باقی ماند ؟ این جستار تجزیه و تحلیلی است پیرامون این فرهنگ کهن که امروز بدون شک باید از آن بهره لازم را برد و برای نسلهای آینده نیز این گنجینه را زنده نگاه داشت . شوربختانه برخی از هم میهنان ما وقتی سخن از فرهنگ و تمدن کهن ایرانی می شود ناآگاهانه و بدون هیچ پشتوانه دانش تاریخی و علمی سخن را آغاز میکنند , که ما هیچ نیستیم و اگر بودیم امروز چنین نبودیم !!؟؟ اگر به راستی با این افراد به مناظره بنشنیم حتی نمی دانند دویست سال پیش در ایران چه گذشته است . این درد بزرگی برای کشور ماست که چنین افرادی به راحتی به خود اجازه می دهد بدون پشتوانه دانش و آگاهی کافی لب به سخن بگشایند و اینچنین کوته فکرانه همه ارزشهای یک ملت بزرگ را به تمسخر بگیرند و نه تنها کمکی برای بهبود آینده ایران زمین نمی کنند بلکه با چنین سخنانی جو نا امیدی , جهل و فرهنگ ضد ایرانی را نیز گسترش می دهند . شاید بتوان گفت که درد و معضل دیگر ما ایرانیان این است هنوز خود را نشناخته ایم و آنگاه به سراغ فرهنگ های بیگانگان می رویم !! از مسیحیت و اسلام دانش بسیاری داریم ولی دین اصیل ایرانی زرتشت را اصلا نمی شناسیم . بسیاری دیگر از ما ایرانیان وقتی سخن از تاریخ هند , آمریکا , فرانسه و انگلستان و شخصیتهایی نامور آنان می شود آشنایی نسبی و حتی زیادی داریم . در ادیان مختلف انسان برای دست یافتن به ذات خداوند و تکامل و سیر مراحل روحانی جهت دست یافتن به بالاترین مراحل عرفان و تصوف و خداشناسی بایستی با خودشناسی آغاز کند و سپس سیر مسیر نماید . انسان های عارف و دین مدار واقعی همچون حافظ شیرازی , مولانا عارف و اندیشمند بزرگ جهان , عطار و صائب و خیام و . . . همگی از خودشناسی به آن مقام والای روحانی , علمی و جهانی دست یافتند . پس در می یابیم که یک ایرانی نیز برای کسب فرهنگ و دانش جهانی بایستی از فرهنگ و تمدن خود آغاز کند و سپس به مراحل پسین رود . آنچه که کوشش می شود در این جستار آورده شود پژوهشی است پیرامون این فرهنگ کهن و گنجینه چنیدن هزاران ساله ایرانی . زیرا ما بدون خودشناسی ( شناختن فرهنگ ایرانی ) به گمراهی , سردرگمی و بی هویتی دچار می شویم و راه به جایی نخواهیم برد . در سروده های سه هزار و اندی ساله گاتهای اشو زرتشت پیرامون ضرورت خودشناسی چنین آمده است :

“اهورامزدا را باید با ایمانی کامل و از روی راستی ستود چرا که او به ما نوید داده است که در پرتو خویشتن شناسی , راستی و نیک منشی میتوان به رسایی و جاودانگی راه یافت. “ ( اشتودگات , یسنای 45 , بند 10 )

از دیگر عواملی که موجب می گردد به پرورش و پاسداری از فرهنگ کهن خود بیشتر بپردازیم , پدیدار شدن زندگی مدرن است . در گذشته ای نچندان دور شاید سه یا چهار دهه پیش کشور و مردم ما با فرهنگ و مهر و محبت بیشتری چرخه زمان را می گذراندند . آنچه که امروز در جامعه ایران دیده می شود آن چیزی نیست که ریشه و فرهنگ اصیل ایرانی نامیده می شود . گذر از یک جامعه سنتی که مردم با پیوستگی های عاطفی و روحی عمیق بر پایه فرهنگ شش - هفت هزار ساله مهر و میترائیسم در کنار یکدیگر زندگی میکردند و سپس وارد شدن به جامعه ای نیمه مدرن و در حال توسعه که اینترنت و ماهوار سخن نخست را در آن می زند عواقب مثبت و منفی زیادی را در بر دارد . جدای از اثرات علمی و مثبت این جامعه نیمه مدرن , نقش فرهنگ غنی ایرانی در چنین جامعه ای شوربختانه کم رنگ می شود و زندگی صنعتی و ماشینی جایگزین مهر و انسان دوستی و عشق ایرانی میگردد . برای رهایی از دوگانگی فرهنگی که خواسته یا ناخواسته ایجاد گردیده است , مردم ایران زمین نیازمند یک سیاست فرهنگی مثب و سازنده هستند . این سیاست چیزی نیست به جز , آمیختن فرهنگ زندگی مدرن و هویت و فرهنگ غنی ایرانی . جامعه و نسل جوان امروز ایرانی بایستی با مدرن ترین سیستم های آموزشی و تربیتی آشنا باشند و از آنها بهره مند گردندند ولی فرهنگ , منش و کردار انسان ساز ایرانی را برای دست یافتن به این امر کنار نگذارند . برای نمونه به این واقعیت ادبی بنگرید که چگونه ما خود از خود بیگانه هستیم و غربیان از بطن ما بهره می برند :

در کتاب "از سعدی تا آراگون" آمده است که موریس مترلینگ نویسنده شهیر فرانسوی در سال 1892 رودابه همسر زال و مادر رستم را از میان دیگر زنان نامدار شاهنامه فردوسی بزرگ برگزید و از سرگذشت این بانوی ایرانی و دختر گرسیوز شاهکار ادبی بزرگی را پدید آورد که نامش "پلئاس و ملیزاند" شد .

ارزش و مقام والای فرهنگ ایرانی را میتوان در این سخن فردوسی بزرگ یافت:

جهان زیر آیین و فرهنگ ماست سپهر روان جوشن جنگ ماست

که خون ریختن نیست آیین ما نه بد کردن اندر خور دین ما

میهن سالاری نه مردم سالاری!! (بخش ۶)

webariabod — Mon, 11 Aug 2008 18:05:18 GMT

میهن سالاری نه مردم سالاری!!

به نوشته آربلاستر: دموکراسی اساسن به معنی حکومت غوغا (The mob) بود. لیبرالها از آن میترسیدند که سرنگونی حکومتهای خودکامه پادشاهی و یا اشرافی کهن، دولت حداقلی را که بیشتر آنها خواستار آن بودند، در پی نداشته باشد و به پیدایش استبداد جدیدی با قدرت بیشتر بینجامد. استبدادی که قدرت خود را دقیقن از دعوی برتر خود مبنی بر مشروعیت کسب میکرد. در مقابل حکومتی که میتوانست مدعی اداره کشور به نیابت از مردم باشد، چه حفاظهایی تاب مقاومت داشت؟... بدین ترتیب لیبرالها دریافتند که اصل وفاق که در دیدگاه آنها مهاری برای حکومت، و مبنایی برای حفاظت از حقوق فردی بود، به نوعی دیکتاتوری مردمی یا دمکراتیک منجر میشود که میتواند بیش از گزشته، تهدیدی برای آزادی باشد. برخی بنیانگزاران آمریکا هراسهایی از این دست را ابراز داشته اند. «هامیلتون» میگوید: <اگر تمامی قدرت به اکثریت تفویض شود آنها بر اقلیت ستم خواهند کرد. اگر تمامی قدرت به اقلیت تفویض شود آنها بر اکثریت ستم خواهند کرد. > و «جفرسون» در اعتراض به این نظر میگوید: <۱۷۳ مستبد بیگمان همانقدر مستبد خواهند بود که یک مستبد... یک استبداد انتخابی، حکومتی نبود که ما برای آن جنگیدیم>.
لیبرالها دمکراسی [مردم سالاری] را در بدترین حالت افراطی آن، تهدیدی برای آزادی و مالکیت و فرهنگ به شمار می آورند. ...( ادامه آن را بخوانید)

برداشت از تارنگارhttp://omidataeifard.blogspot.com

جایگاه زن در ایران باستان

webariabod — Wed, 06 Aug 2008 10:54:18 GMT

جایگاه زن در ایران باستان

بزرگی و شکوه هر کیش و فرهنگی را باید از ارجی که آن کیش و فرهنگ برای زن می نهد، سنجید . دکتر سموییل لنگ ایران شناس نامی غرب

ارزش و جایگاه زن در ایران باستان را ستایش می کند و در این باره می گوید :

" بهترین نشانه ی تمدن و دلیل لیاقت ملتی ، حالت و مقام زن در بین آنان است . در جامعه ای که مردان آن ، زنان خود را پست و زبون و محکوم از حقوق مدنی دانند دلیل پستی و زبونی آنهاست . جامعه ای که افراد آن به مقام حقیقی زن پی نبرده باشند روح نجابت و نیکی اخلاق در آنها خفته است .

احترام زن و شرکت او در حقوق اجتماعی دلیل تربیت و علامت تمدن یک ملت محسوب می شود. "

پایگاهی که اشوزرتشت پیامبر ایرانی برای زن می داند بسیار در خور ستایش است بگونه ای که پروفسور دارمستتر بر این باور است که :

" تصویر هیچ زنی والاتر و آبرومندتر از تصویری که در اوستا کشیده شده نیست . "

در جهان باستان همه جا نسبت به زن چون کنیز و برده رفتار می شد .

حتی در روم و یونان که پیشرفته ترین کشورها در آن دوران بودند ،

زن جزو دارایی مرد دانسته می شد و مرد هرگونه که دلش می خواست می توانست با زن رفتار کند . او حتی بطور قانونی می توانست زن خود را به عنوان برده بفروشد . در سده ی شانزدهم میلادی جایگاه زن در اروپا به اندازه ای پایین بوده که به سال 1586 میلادی در فرانسه نشست بزرگی برپا شد

تا این موضوع را بررسی کند که آیا باید زن را بشر دانست ؟

برآوردی که از این نشست شد آن بود که زن انسان است ، ولی برای خدمت به مرد آفریده شده است . هانری هشتم خواندن انجیل را برای زنان و مردم طبقات پست قدغن کرد و این تنها در سال 1870 میلادی بود که در انگلستان شلاق زدن زنان در ملاعام ممنوع اعلام شد .

حتی در سده ی نوزدهم میلادی زنان انگلیس و فرانسه آنقدر پست به شمار می رفتند که دو زن رُمان نویس ، رُمان های خود را با نامهای مردانه یعنی جورج ایلیوت و جورج ساند به چاپ رساندند تا کسی نفهمد که نویسندگانش زن هستند . و در سده ی بیستم میلادی بود که فردریش نیچه به مردها اندرز می دهد :

"اگر به سراغ زنها می روید شلاقتان را از یاد نبرید . "

این در حالی بود که در ایران و در هزاران سال پیش ( کیانیان ) زنان جایگاه والایی را دارا بوده و در همه ی حقوق مدنی و زندگانی با مرد برابر و انباز بوده اند .

دختران از کودکی مانند برادران خود به آموختن دانش های گوناگون و حتی ورزش های بدنی و سواری و تیراندازی می پرداختند و نیز به هنگام جوانی همسر خویش را خود برمی گزیدند چرا که برابر آیین دینی دختر را نمی توانستند ناخواسته وادار به پیوند زناشویی کنند. همانگونه که اشوزرتشت پیامبر در سخن به دختر خود می فرماید :

" تو ای پوروچیستا –

ای جوان ترین دختر زرتشت از خاندان هیچ اسپ ،

من که پدر تو هستم ( جاماسب ) را که یاور دین مزداست

از روی راستی و منش پاک به همسری تو برگزیده ام .

اینک برو و با خردت کنکاش کن

و در صورت پسندیدن او ،

با دلباختگی در انجام وظیفه ی مقدس زناشویی بکوش ."

زنان دانشمند برابر خواسته ی اوستا می باید ، آنچه را که نیک و راست دانسته یا آموخته اند به دیگران بیاموزانند و به وسیله ی سخن رانی در نشست های گوناگون و جشن ها ، دیگران را به پیروی از اندیشه و گفتار و کردار نیک راهنمایی نموده و در رستگاری و خوشی جهانیان بکوشند . در یسنای 25 بند شش آمده است :

" آنچه را که زن یا مردی دانست که درست و نیک است ،

باید به کار بندد و دیگران را نیز بیاگاهاند تا آن را به کار بندند .

ما می ستاییم مردان و زنان نیک اندیش را

که در هر کشور با وجدان نیک خود بر ضد بدی پیکار نموده یا می نمایند . "

زنان حق داشتند به عنوان وصی و قیم سرپرستی کودکی رابه عهده بگیرند

و نیز به هنگام نبود شوهر کارهای وی را پیگیری نموده و آن ها را انجام دهند .

گواهی و شهادت زن در جایگاه عدالت پذیرفته می شد و به گفته و شهادت او اعتبار کلی داده می شد .

زنان در دربار شهریاران و دستگاه دولتی دارای نفوذ شایانی بوده و در موارد سخت در سرنوشت کشور خود نقش بزرگی ایفا می نمودند به طوری که آتوسا همسر شاه گشتاسب با پذیرفتن آیین زرتشت توانست خدمات بزرگی در گسترش آیین راستی نماید و جایگاه سپندینه ی وی در اوستا ارج داده می شود و نیز در فروردین یشت به روان وی درود فرستاده می شود .

در زمان کیانیان و سامانیان زنان در آیین های دینی سهم بسزایی داشته و می توانستند خودشان این آیین ها را بجا آورند و حتی به پایگاه بزرگ روحانی رسیده و راهنمای دین گردند .

در زمان هخامنشیان زن در هازمان ( جامعه ) نقوذ شایانی داشت .

در پژوهش های نوشته های دیوانی تخت جمشید ، زنان از حقوق مدنی برخوردار بوده و علاوه بر برابری حقوق و دستمزد زنان و مردان کارگر ، مادران از مرخصی و حقوق زایمان و نیز حق فرزندان بهره می بردند و برای زنان این امکان وجود داشت که کار نیمه وقت برگزینند .

در زمان ساسانیان زنان می توانستند شهریاری کنند

به طوری که چندین شاهدخت از جمله " پوران دخت " و " آذر میدخت" و ... به پادشاهی رسیدند.

تندرستی و ورزش های بدنی از دیگر سفارش های اوستا ست ،

که در دوره ی کیانی ، هخامنشی و اشکانی از تربیت همگانی ایرانیان بشمار می رفته و دختران پیوسته در ورزش های گوناگون مانند سواری ، چوگان بازی ، شمشیر زنی و شکار و نمایش های پهلوانی و پیکار شرکت می جستند .

در کارنامه ی ایران زمین نام برخی از زنان شیرافکن آمده است که بیشتر با یلان و پهلوانان دست و پنجه نرم می کرده اند . همچون "بانو گشسب " دختر " رستم زال " که با برادر خود " فرامرز "به نخجیر حیوانات و نبرد دشمنان می پرداخت و بانو " گُرد آفرید" زن هجیر که با سهراب یل زورآزمایی کرد

و بانو" گردیه " خواهر " بهرام چوبین " که در نبردهایی شرکت جسته و پهلوانانی را از دم تیغ گذرانده است .

گزارش این دلاوری ها در شاهنامه ی فردوسی ، فرامرزنامه و نیز داستان چوگان بازی و شکار شیرین و خسرو در چامه های نظامی بسیار آمده است .

زنان کشاورز و دامپرور با مردان خود در کاشت و برداشت خرمن وشیردوشی و چوپانی همراه بوده و در روشن نگه داشتن اجاق خانه همانند مردان خویشکاری می نمودند . دکتر گیگر دانشمند پرآوازه ی آلمانی در کتاب تمدن ایران خاوری در این باره می نویسد :

" بنابراین زن در صف همسری شوهر قرار می گیرد نه از تابعین . او کنیزش نیست بلکه رفیق و همسر و در همه ی حقوق با وی شریک و برابر است . او در همه ی کارها با مردان دم ساز و هم راز و در راه انداختن امور خانوادگی و به سامان کردن آن موافق و هم آواز است . "

و بنابر گفته ی آقای بالسارا :

" فرمانروایی در خانواده به طور مشترک میان مرد یا کدخدای خانه

و زن یا کدبانوی خانه بخش شده بود ."

زنان نه تنها در امور خانوادگی بلکه در پیشرفت و تربیت اجتماع پیشرو بوده

و برابر گفته ی آقای " کاتراک" :

" وظیفه ی زن در ایران باستان منحصر به امور اقتصادی خانواده ی خود او نبوده بلکه در پیشرفت تربیت اخلاقی و روحی همه ی کشور سهم بسزایی داشته است و مانند یک آموزگار اخلاق رفتار می نموده است . "

در سراسر " فروردین یشت " به روان پاک زنان پارسا و پاکدامن

همراه با مردان پارسا درود فرستاده شده است و تنها بزرگی و برتری زن و مرد را در درستی و نیکی دانسته است ، به گونه ای که در" خرده اوستا " می خوانیم :

" از بین زنان و مردان کسی که برابر آیین راستی ستایش اش بهتر است

پروردگار از آن آگاه می باشد . اینگونه زنان و مردان را می ستاییم . "

و در گاتها ( یسنای 28 بند 1 ) اشوزرتشت می فرماید :

" ما زنانی را می ستاییم که از پرتو راستی ممتازند . "

درایران باستان ، زن شخصیت حقوقی داشت و می توانست دارای مال و خواسته باشد و نیز به اندازه ی برابر با برادران خود از ارث برخوردار گردد .

زنان علاوه بر برابری حق ارث ، مورد احترام و توجه بی اندازه ی مردان نیز بودند ، چرا که در اوستا کوچک شمردن زن ، کرداری زشت و از روی نادانی دانسته شده و از جمله گناهان بزرگ به شمار می رود .

در دوران هخامنشیان ، پسران با دیدن مادر خود با احترامی ویژه به پا می ایستادند و تا مادر با نوازش مادری به آنها اجازه ی نشستن نمی داد ، نمی نشستند . حتی شاهان بزرگ پارس ، احترام ملکه ی مادر را به طور کامل به جا آورده و بر سر سفره زیر دست او می نشستند . آقای (( کریستین سن )) در کتاب خود با عنوان شاهنشاهی ساسانی می نویسد :

" دوشیزگان در آن دوران نه تنها به وظایف خانوادگی آشنا می شدند

بلکه اصول اخلاقی و قانون های مذهبی اوستا را نیز فرا می گرفتند

و چه در اجتماع و چه در زندگی خصوصی پس از رسیدن به سن بلوغ از آزادی عمل برخوردار بودند ."

آقای بالسارا با آوردن شواهدی از تاریخ پیشدادیان ، کیانیان ، هخامنشیان ،

پارت ها و ساسانیان در این باره می گوید :

" علاوه بر این موجب شادمانی است که ببینیم رفتار مردان نسبت به زنان به اندازه ی یک قوم بزرگ و متمدن شایسته بوده و همچنین ، برخورد برادران نسبت به خواهران به همان اندازه مهربان و سزاوار ستایش بوده است. "

در درازنای تاریخ ایران زمین ، ایرانیان به هنگام برخورد با باورهای دیگران ،

همیشه مخالف با این باور بودند که زن پس از مرد

و آن هم از دنده ی چپ مرد آفریده شده است

و رانده شدن مرد از بهشت و گمراهی او بوسیله ی زن را

از جهل و نادانی قوم های دیگر می دانستند

و نه تنها از دیدگاه آنها زن ضعیفه دانسته نشده ،

بلکه تا جایگاه برتر الهی بالا برده شده است .

" بانو " در اصل" رتیاباگیانو " بوده که پرتو الهی معنی می دهد و "پوروچیستا " که در ایران باستان نام دختر بوده در دین یشت

به معنای " دانش والا " آمده است .

از لحاظ پوشش و حجاب ، زن و مرد ایرانی بر پایه ی شخصیت و پاکدامنی ذاتی خود ، هرگز مانند رومیان و یونانیان هم دوره ی خود ،

در مجلس های عیش و نوش ظاهر نمی شدند .

پاکدامنی در نزد زنان ایرانی اهمیت زیادی داشت و همیشه خود را با زیور پاکدامنی ، پارسایی ، راستی و دانش دوستی می آراستند .

در ویسپرد آمده است :

" زنان و دوشیزگان باید از صمیم قلب از اندیشه و گفتار و کردار نیک پیروی نموده و این سه گوهر گرانبها را مانند بهترین و گرانبهاترین زیور و زینت با خود به همراه داشته تا شایستگی ، دوستی همسر خود و خشنودی اهورامزدا گردند . "

اشوزرتشت مهر و دوستی و وفاداری را هم به زن و هم به مرد سفارش نموده و رو به دختران و پسران جوان می فرماید :

" ای نوعروسان و نودامادان ، روی سخن با شماست به اندرزم گوش دهید

و گفتارم را به خاطر بسپارید و با غیرت در پی زندگانی پاک برآیید .

هریک از شما باید در کردار نیک و مهرورزی بر دیگری پیش دستی جوید

تا این زندگانی مقدس زناشویی را با شادمانی و خرمی به پایان رسانید . "

( یسنای 53 – بند 5 )

در نوشته های پهلوی دوران ساسانی ، خوش اخلاقی ، پاکدامنی ، و شرکت زن با شوهر در کارهای اجتماعی از تلکیف های ملی و مذهبی دانسته شده است ، به ویژه اینکه در دینکرد آمده است :

" زن باید مایه ی جلال و سرافرازی شوهر و خانواده باشد . "

در ایران باستان کرد بدکار و زن بدکاره بسیار پست و منفور بوده و حتی در مجلس های عمومی و آیین های دینی حق ورود و حضور نداشته و در "اردیبهشت یشت " و" تیریشت " به این مردان و زنان نفرین شده و از کارهای آنان به نام کارهای اهریمنی یاد نموده و " زنا " را از جمله گناهان بزرگ دانسته و چنانچه مردی به زن خود خیانت می نمود ،

زن می توانست شکایت خود را نسبت به شوهر به دادگاه ببرد . در آیین زرتشت امر به وه یعنی اختیار یک همسر شده است . مردان ایران باستان به سبب شرافت نژادی و همچنین بر پایه ی دستور دین به تعدد همسران قایل نبوده و بیش از یک زن اختیار نمی کردند . در مینوی خرد فصل 35 یکی از گناهان بزرگی که برمی شمارد این است که مردی با زن دیگر به سر برد و در حقیقت همسر دوم یا صیغه اختیار کند .

این روش نه تنها در دوره ی اوستایی بلکه در دوره ی زبان پهلوی نیز

از آموزش های دین و آیین مردم ایران زمین به شمار می آمد و حتی پس از چیرگی قوم های مهاجم به ایران که تعدد همسران در میان آنان آیینی مذهبی بود ، مانعی برای ایشان به وجود نیاورد و تا چندین سده وضع به همین روش ادامه داشت و امروزه نیز در میان زرتشتیان این آیین ادامه دارد .

( ماهنامه کتیبه اردیبهشت 1384 شماره 148 شادی آریابد : کارشناس ارشد ایرانشناسی )

آیین زناشوئی

زنا شویی در کیش زرتشتی با یا ( بایسته ) است و تنها زیستن چه برای مرد و چه برای زن نابایا است .

تک همسری

در کیش زرتشتی چند زنی روا نیست . بلکه یک مرد می باید یک زن و یک همسر بگیرد . پس از مرگ و یا رهایی (طلاق) زن و مرد باید پس از گذشت چند زمانی همسر برگزینند .

زناشوئی با مادر و خواهر و دختربرادر و خواهر پدر و اگر کسی زنش بمیرد از فرزند زادگان او تا هر چند پشت که برسد نابایاست . همچنین زناشویی با دایه یی که شیر داده و هر دختر خواه خویش یا بیگانه که با آن پسر در کودکی هم شیر شده اند نابایاست.

رها کردن زن و بریدن از او بسیار نکوهیده و نا رواست و بریدن و رها کردن تنها هنگامی شدنی است که زندگانی زنا شوئی شدنی نباشد.

زن در کیش بهی بسیار گرامی است و بر هر مردی بایسته است زن را چه خویش باشد چه بیگانه تا آنجا که می تواند گرامی بدارد . به ویژه به زن آبستن و پیر زن . و همه مردمان می باید در گرامیداشت این دو بکوشند .

شوهر می باید به زن مهربان بوده و او را گرامی بدارد و هستی خود را از او جدا نداند و با او یکدل و یکزبان و یگانه باشد . پیوسته در نگاهداری او بکوشد و بایستهای (لوازم ) زندگانی را برای او فراهم کند . زن نیز می باید از دل و جان با همسر خود مهربان باشد و خانه را با عشق خود گرما بخشد.

پیمان زناشویی

در کیش زناشویی دختر و پسر می باید آزادانه و به خواست خویش همسر خود را برگزینند و هر گونه اجباری در زناشویی در کیش زرتشت نابایا و نارواست . البته دختر و پسر باید با خوشنودی مادر و پدر این پیمان سپنتا را بدیده آورند .

سن زناشویی پزامندگی (بلوغ ) تن و اندیشه و روان است که برای دختر از پانزده سالگی به بالا و برای پسر از هیجده سالگی به بالاست .

گواهگیری

پیوند زناشویی می باید آشکار باشد و بر پیوند گواهی گرفته شود . در آیین زرتشت ازدواج موقت و بی بندباری شرعی به هیچ روی پذیرفته نیست . و تعدد زوجات بسیار نکوهیده شده است .

گواهگیری زناشویی چنین است :

امروز که انجمن پیوند زناشویی به روش دین وه مازدیسنی در اینجا بر پاست من که موبد ... هستم بگواهی دادار اورمزد رایومند و فرهمند ، بگواهی امشاسپندان پیروزگر ، بگواهی مهر و سروش و رشن راست ، بگواهی فروهر اشو زرتشت اسپنتمان ، بگواهی وهان این بزم ، از شما ... دختِ ... می پرسم که ... پور را بداد و آیین دین وه مازدیسنی بهم تنی و هم روانی به همسری خود می پذیرید ؟

پس از دریافت پاسخ آری ...

از شما ... پور می پرسم که ... دخت ... بداد و آیین دین وه مزدیسنی ، به هم تنی و هم روانی به ... زنی و همسر خود می پذیرید ؟

پس از دریافت پاسخ آری .

به خجستگی و فرخندگی من و همه وهان این انجمن از اورمزد توانا آرزومندیم که به این پیوند زناشویی پایندگی و استواری و مهر و خوشی و شادکامی و افزونی فرزندان وه و خواسته فرارون و دیر زیوشنی و سرانجام نیک ارزانی بدارد .

این چند اندرز بایسته بشنوید و در زندگانی خویش بکار بندید تا شوه ( باعث ) خوشنودی اهورامزدا و نیک بختی شما باشد .

نخست - ستایش و نیایش دادار اورمزد است . چرا که ما را از داد و دهش خویش از هر گونه ارزانی داشته است . اهورامزدا را دادار هروسف آگاه ( دانای کل ) دانید و به آئین و دین وه اندر پنج گاه به پرستش ایستید .

دوم – به پیام آوری اشو زرتشت اسپنتمان بی گمان باشید و بدین وه استوار مانید هر آینه به اشویی و راستی گرایید و به اندیشه و گفتار و کردار نیک در جهان زیوید .

سوم – به روان شادی درگذشتگان و دستگیری نیازمندان در نیاز کردن و یزشن و گهنبار کوتاهی مکنید . اندر پنجه و فروردینگان که روز ویژه همه روانان است از درون و میزد و آفرینگان آنچه دسترس باشد بجا آورید تا همه روانان خوشنود گردند و درود فرستند .

چهارم - آیین روز و سال پدر و مادر و پدر بزرگ و مادر بزرگ و خویشاوندان را انجام دهند و از دستگیری بی نوایان آنچه در دسترس باشد بکوشید چه که خوشنودی مینوان اندر کار و کرفه ( ثواب ) گیتیان است .

پنجم – گامی بی سدره و کشتی منهید . فرزندان را در ده سالگی سدره بپوشانید و کشتی ببندید تا اندر هر گاه بداد و دین وه ، به ستایش دادار اورمزد ایستند .

ششم – از پدر و مادر و استاد سپاسگذار باشید و گرامی شان دارید چه که خوشنودی هورمزد خشنودی این سه تن است .

هفتم – از مهر ایزد و اشتاد ایزد و ورهرام ایزد یکی را برگزینید و اندر آنروز به ستایش هورمزد و بداد و دهش پردازید تا آن نگاهبانتان باشد و از هر گناه باز دارد . اینک ایزدی را که گزیدید نام برید .

هشتم – در زندگانی باید راهنمای دانایی برگزینید تا در همه کارها از او دستور خواهید چه که دانش پراکنده است و کار بی رهنمونی دانا نیک فرجام نباشد ...

نهم – هورمزد هروسف توان ( توانای کل ) که مردم را به نیروی دانایی و گویایی از هر دهش گیتی برتر آفرید دادش مردم دوستی است ، پس مردم را میازارید نه به منش نه به گویش و نه به کنش .

بیگانه ای که فرا برسد جای و خوراکش دهید . نیکان را از گرسنگی و تشنگی و سرما و گرما نگهدارید . با زیر دستان و کهتران مهربان باشید .